Met de komst van de Jeugdwet in 2015 is de bekostiging van de jeugd-ggz de verantwoordelijkheid van gemeenten. Het gevolg is dat aanbieders die zich per 1 januari 2015 alléén op kinder- en jeugdpsychiatrie (jeugd tot 18 jaar) richten, niet meer in aanmerking komen voor een beschikbaarheidsfinanciering op grond van de Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG) voor opleidingsplaatsen. Tot 1 januari 2015 verliep de financiering van deze opleidingen door middel van een beschikbaarheidsbijdrage op grond van het Besluit beschikbaarheidsbijdrage WMG. Om de beschikbaarheidsfinanciering – ten behoeve van het realiseren van opleidingsplaatsen – aan instellingen die uitsluitend aan jeugdigen tot 18 jaar zorg bieden te continueren, is de subsidieregeling Opleidingen in een Jeugd-ggz-instelling sinds 2015 actief. De regeling waarborgt dat de financiering van opleidingen tot gezondheidszorgpsycholoog, psychiater, psychotherapeut, klinisch psycholoog, klinisch neuropsycholoog en verpleegkundig specialist ggz gecontinueerd kan worden vanaf 2015. Het ministerie van VWS heeft onderzoeksinstituut KBA Nijmegen gevraagd om de doeltreffendheid en doelmatigheid van de regeling te evalueren, specifiek voor de periode 2020 tot en met 2024.
Uit de evaluatie blijkt dat de subsidieregeling zowel doeltreffend als doelmatig is. Echter, de regeling draagt slechts in beperkte mate bij aan het realiseren van de benodigde opleidingscapaciteit in de gehele sector. In 2024 heeft het Programma Adaptieve Psychologische Vervolgopleidingen (PAPV) een advies uitgebracht gericht op verdere professionalisering van psychologische vervolgopleidingen, een doorlopende leerlijn en breed opleiden in samenwerkingsverbanden. Onderdeel van het advies zijn voorstellen voor een alternatief voor de onderhavige subsidieregeling. Een van deze alternatieven houdt in dat de subsidie voor opleidingsplaatsen wordt toegekend aan regionale samenwerkingsverbanden, waarbij jeugd-ggz-instellingen onderdeel zijn van deze samenwerkingsverbanden. Uit de evaluatie blijkt dat er brede steun is voor de inhoud van het PAPV-advies en dat instellingen zich in de praktijk ook al in de richting van dit advies bewegen (steeds meer breed opleiden in samenwerkingsverband). Op voorhand was reeds duidelijk dat de subsidieregeling speciaal voor de Jeugd-ggz alleen in het leven geroepen is nadat de Jeugd-ggz met de komst van de Jeugdwet in 2015 niet meer in aanmerking kwam voor een beschikbaarheidsbijdrage onder de vlag van de WMG. Er is al met al dan ook draagvlak om de subsidieregeling af te schaffen ten faveure van het PAPV-advies. Gelet op de onduidelijkheid over het implementatietraject van het advies resteert vooral de vraag op welke termijn dit aan de orde is. De aanbevelingen uit de KBA-evaluatie en het PAPV-advies worden meegenomen in de besluitvorming over hoe de financiering van opleiden bij deze instellingen na 1 januari 2028 het beste kan worden vormgegeven.
Auteurs: drs. Erik Keppels, drs. Paul den Boer